Pedü to jeden z tych lokalnych wyrobów, które opowiadają o codziennym życiu w górach więcej niż niejeden przewodnik. W Lanzadzie, miejscowości w dolinie Valmalenco, tego typu obuwie przez długi czas było powszechnie noszone zarówno w domu, jak i na zewnątrz.
Pedü to tradycyjne, ręcznie wykonywane buty charakterystyczne dla Lanzady. Ich konstrukcja była prosta, ale przemyślana: solidna podeszwa powstawała z wielu warstw tkanin, często pochodzących z odzyskanych, zużytych ubrań. Warstwy układano jedna na drugiej i zszywano dużą, trójkątną igłą.
Cholewka składała się z dwóch warstw materiału. Na zewnątrz używano aksamitu o prążkowanej strukturze, a od środka tkaniny lub sztruksu. Całość uzupełniały sznurowadła przeprowadzane przez otwory.
Do lat 50. XX wieku pedü należały do najczęściej spotykanych butów w Valmalenco. Nosili je właściwie wszyscy, a ich odmiany odpowiadały różnym potrzebom. Jedne służyły jako kapcie, inne do codziennego użytku, a jeszcze inne zakładano przy wyjątkowych okazjach.
Na co dzień dominowały ciemne kolory. Modele przygotowywane na uroczystości, takie jak śluby czy chrzty, bywały jaśniejsze i bardziej dekoracyjne, zdobione wstążkami oraz kokardami.
Pedü były wykonywane ręcznie przez kobiety z Lanzady. To właśnie ich umiejętności sprawiły, że praktyczne obuwie stało się rozpoznawalnym elementem lokalnej kultury. Dziś tradycja ta jest już znacznie mniej obecna, a według lokalnych informacji buty wciąż potrafi wykonywać jedynie niewielka grupa starszych mieszkanek.
Choć pedü mogłyby pozostać jedynie wspomnieniem, w Lanzadzie pojawiła się chęć przywrócenia im znaczenia. Lokalne władze oraz biblioteka podjęły działania, które mają odświeżyć tę tradycję i nadać jej nową formę.
W tym pomyśle ważny jest nie tylko sam przedmiot, lecz także spotkanie pokoleń. Wspólna praca nad pedü może stać się sposobem na przypomnienie dawnego rzemiosła i pokazanie, że elementy górskiej kultury nadal mogą inspirować współczesność.
Artykuł powstał na podstawie treści naszego partnera: https://www.sondrioevalmalenco.it/en/ped%C3%BC.