Kamień ollare, często określany jako soapstone, należy do najbardziej rozpoznawalnych surowców rzemieślniczych związanych z Valtelliną. To zielonkawa, matowa skała, która dzięki swojej miękkości od dawna nadawała się do obróbki, zwłaszcza na tokarce. Jej historia w regionie sięga bardzo dawnych czasów, a wzmianki o niej pojawiają się już u Pliniusza Starszego w kontekście Valtelliny.
Nazwa „ollare” wywodzi się od łacińskiego słowa olla, oznaczającego garnek lub naczynie. To dobrze oddaje pierwotne zastosowanie tego materiału. Przez długi czas wykorzystywano go przede wszystkim do wyrobu pojemników i naczyń codziennego użytku.
W Valmalenco i Valchiavennie nadal można znaleźć około dziesięciu kamieniołomów tego surowca. Część z nich jest opuszczona, inne pozostają częściowo aktywne, przypominając o znaczeniu kamienia ollare dla lokalnej kultury i gospodarki.
W przeszłości z kamienia ollare powstawały przede wszystkim naczynia kuchenne i pojemniki do przechowywania żywności. Wśród lokalnych wyrobów wymienia się między innymi lavècc, czyli garnki różnych rozmiarów, stüin używane do duszonych potraw oraz fùràgn, pojemniki na ser, masło lub smalec.
O popularności tego materiału decydowały jego właściwości praktyczne. Kamień ollare dobrze znosi kontakt z ogniem i długo utrzymuje ciepło, dzięki czemu sprzyja powolnemu gotowaniu. Tak przygotowywano zupy, gulasze i inne potrawy wymagające równomiernego podgrzewania. Materiał wykorzystywano również w formie płyt, na których można było grillować mięso.
W ostatnich dekadach tradycyjna obróbka kamienia ollare zaczęła coraz częściej przechodzić w stronę rzemiosła artystycznego. Lokalni twórcy dekorują wyroby ręcznie rytymi wzorami, a także rzeźbią w tym miękkim materiale przedmioty ozdobne.
Dla osób odwiedzających okolice Sondrio, Valmalenco i Valchiavenny kamień ollare może być ciekawym tropem do poznawania lokalnej historii. Łączy w sobie temat górskiego krajobrazu, dawnych technik wydobycia, kuchni regionalnej i rękodzieła, które wciąż pozostaje częścią tożsamości Valtelliny.
Artykuł powstał na podstawie treści naszego partnera: https://www.sondrioevalmalenco.it/en/la-pietra-ollare.